![]() |
21-12-2007 |
Zakaz stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych |
Ustawa określa nieuczciwe praktyki rynkowe w działalności gospodarczej i zawodowej oraz zasady przeciwdziałania tym praktykom w interesie konsumentów i w interesie publicznym. Oprócz definicji nieuczciwych praktyk rynkowych, ustawa wylicza przykładowo, jakie konkretnie zachowania przedsiębiorców uznawane są za nieuczciwe praktyki rynkowe. Przewiduje również odpowiedzialność cywilną przedsiębiorcy wobec konsumenta oraz kary za stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych.
Nowa ustawa ma na celu implementację dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE, 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) do polskiego porządku prawnego.
Jakie zmiany wprowadza ta ustawa w odniesieniu do reklamy?
Nowe przepisy zawierają szczegółowy katalog nieuczciwych praktyk, tzw. czarna listę. Intencją ustawodawcy było maksymalne ograniczenie stosowania przez przedsiębiorców technik manipulacji, bazujących na wykorzystaniu psychologicznych mechanizmów wpływających na świadomość konsumenta. W szczególności zakazana jest:
reklama przynęta, która polega na propozycji nabycia produktu po określonej cenie gdy przedsiębiorca nie jest w stanie dostarczyć odpowiedniej liczby produktów lub zapewnić jego dostępności przez określony czas
bezpośrednie wzywanie dzieci do zakupu reklamowanego produktu albo do nakłaniania ich rodziców do zakupu, przy wykorzystaniu wpływu dzieci na decyzje zakupowe dorosłych
prezentowanie produktu jako darmowy, gratis, bezpłatny lub w inny sposób jeżeli konsument musi uiścić należność, z wyjątkiem bezpośrednich kosztów związanych z odbiorem lub dostarczeniem produktu
nieprzestrzeganie kodeksu dobrych praktyk, do którego przedsiębiorca dobrowolnie przystąpił, jeżeli przedsiębiorca ten informuje w ramach praktyki rynkowej, że jest związany kodeksem dobrych praktyk
podawanie przez przedsiębiorcę informacji, że zobowiązał się on do przestrzegania kodeksu dobrych praktyk, że kodeks ten został zatwierdzony przez organ publiczny lub inny organ, jak też powoływanie się na posiadany certyfikat lub znaki jakości - jeżeli jest to niezgodne z prawdą
kryptoreklama, która polega na wykorzystywaniu treści publicystycznych w środkach masowego przekazu w celach promocyjnych, w sytuacji gdy przedsiębiorca zapłacił za tę promocję, a nie wynika to wyraźnie z treści
stwarzanie wrażenia, że konsument wygrał nagrodę, podczas gdy takiej nagrody nie ma lub ubieganie się o nią zależy od zapłaty lub poniesienia kosztów przez konsumenta
fałszywe oświadczenia o właściwościach leczniczych produktu
Jakie sankcje grożą przedsiębiorcy za naruszenie ustawy?
Od przedsiębiorcy stosującego nieuczciwe praktyki rynkowe konsument może domagać się zaniechania praktyki, usunięcia jej skutków, złożenia oświadczenia w odpowiedniej formie i treści, naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych. Poza unieważnieniem zawartej z danym konsumentem umowy oraz obowiązkiem naprawienia szkody, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do zapłaty określonej kwoty na cele społeczne. Przedsiębiorca dopuszczający się agresywnych praktyk rynkowych może zostać ukarany grzywną, a w niektórych przypadkach karą pozbawienia wolności nawet do 8 lat.
Największe ryzyko grożące przedsiębiorcom na gruncie nowej ustawy to możliwość nakładania kar pieniężnych przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w stosunku do których zostanie stwierdzone stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Kara może wynieść nawet do 10 proc. przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary.